ФОРУМ

И вновь 8-я бесланская школа стала информационной площадкой для обсуждения новейших образовательных технологий.

В минувшую пятницу на базе школы состоялось мероприятие республиканского значения – Первый образовательный форум РСО-Алания «Школа – территория инноваций». В качестве участников и модераторов форума были приглашены ведущие российские деятели педагогики и психологии.

НАРОДНАЯ ДИПЛОМАТИЯ

А вы мелодию "Хонгæ" сыграть могли бы? На флейте. Будучи чистокровным итальянцем?.. А вот студент миланской консерватории Джованни Монти смог. Ну, или вернее – попытался. Осетинской музыкой и всем, что касается Осетии, Джованни заинтересовался прошлым летом, когда в молодежном лагере на озере Селигер позна- комился с делегацией нашей республики. Он очень быстро нашел общий язык с ребятами из Осетии и даже стал учить осетинский. Тогда же от студента факультета управления Северо-Осетинского государственного университета им. К.Л.Хетагурова Ариана Датиева получил приглашение посетить РСО-Алания. И недавно — во время зимних каникул — смог наконец на это приглашение отозваться.


Осетинские друзья Джованни очень постарались, чтобы поездка стала для него незабываемой. Гостю показали все имеющиеся у нас достопримечательности, выезжали с ним в Цей кататься на лыжах, знакомили его с интересными людьми, жителями Осетии. Он также участвовал в студенческих праздниках, на которых пленил собравшихся своим искусством – игрой на флейте. Выступая в эфире местного телевидения, музыкант очень эмоционально (читай, по-итальянски) говорил о том, какие здесь замечательные люди, до чего красивая природа! А какие вкусные умеют печь «пирожки с мясом» (фыдджын).

Ариан пригласил Джованни и в Беслан – в гости к дедушке и бабушке. В доме Василия Кадохова (дед Ариана) его также ждали с традиционными тремя пирогами. Осетинское гостеприимство стало еще одним ярким впечатлений для студента из Италии. Он сказал, что на его родине гостя встречают с таким же радушием.

В Беслане он вместе с Арианом посетил место трагедии сентября 2004 года – спортзал первой школы (на снимке) и мемориальное кладбище «Город Ангелов», возложил цветы. Джованни признался, что глубоко потрясен увиденным и искренне сочувствует людям, потерявшим в результате теракта близких.

– Мой дедушка, которого тоже зовут Джованни, смотрел все выпуски новостей, в которых говорили о трагедии в Осетии, – сказал он. – Все мои родные и друзья очень близко к сердцу приняли боль жителей вашего города. Дедушка тогда, помню, все повторял: «Разве люди могут творить подобное?!»

Домой Джованни из Осетии увез массу ярких впечатлений, а также сувениры и подарки от своих новых друзей. Их, друзей, у него с каждым днем пребывания здесь становилось все больше. И теперь он собирается рассказать всем знакомым в Италии, какие красивые в Осетии горы, хорошие люди и вкусные пироги. Они наверняка захотят убедиться в этом. А сам мечтает приехать к нам уже в будущем году, чтобы снова сыграть на флейте «Хонгæ».

Бэла КУДУХОВА.

Фото Кристины СУГАРОВОЙ.

15 02ТВОРЧЕСТВО

Под таким названием вышла новая книга автора проекта «Коста. Духовная поэзия» настоятеля храма великомученика Георгия Победоносца, почетного гражданина города Беслан протоиерея Сергия Мальцева, к 155-летию со дня рождения К.Л.Хетагурова.


 

На вечере в литературной гостиной магазина «Книги» во Владикавказе прошла презентация книги, где ведущие вечера народная артистка РСО-А Анжелика Тер-Давидянц и заслуженный артист РСО-А Владимир Карпов, учащиеся Православной гимназии им. Аксо Колиева читали незабвенного Коста. Перед многочисленными гостями вечера-презентации выступили кандидаты филологических наук Таймураз Салбиев и Виктория Князева. С огромным душевным удовлетворением восприняли книгу народная артистка России Валерия Хугаева, представители национально-культурного общества «Русь» во главе с Юрием Бессоновым, преподаватели и студенты СОГУ, хор и прихожане Собора Георгия Победоносца г.Владикавказа. Благодарность за возможность познакомиться с православной поэзией Коста выразила хозяйка гостиной Бела Албегова.

БÆРÆГБОН

 

Зымæджы мæйтæн февраль сæ тæккæ карздæрыл нымад у. Февраль у латинаг дзырд, амоны хи сыгъдæггæнæн. Рагон Ромы февраль уыд афæдзы райдайæн, æмæ адæм, зæронд азæй сæм цы хæрам тыхтæ бар дардтой, уыдонæй сæхи сыгъдæг кодтой.


Ацы динон бæрæгбон та хуынд «фебруарий» — сыгъдæггæнæн, уымæ гæсгæ фæзынд мæйы ном февраль. Ирон адæммæ та у, куыд æртхъирæны мæй. Дзырд "æртхъирæн" цы нысан кæны, уый бæрæг у, фæлæ афтæ цæмæн дзурæм, кæмæ æртхъирæн кæны, уый бæлвырд алчи нæ зоны. Уый фæдыл ис, ахæм таурæгъ. Февраль кæронмæ куы фæцæйхæццæ кæны, уæд адæм уалдзæджы комулæфт бамбарынц æмæ зымæгмæ æнæрвæссон цæстæй акæсынц, нал дзы тæрсæм, зæгъгæ, фæзæгъынц. Февралы фæстаг бон, дам, иу фиййау бацин кодта, зымæгæн йæ кæрон кæй æрцыд, ууыл, æмæ йæ фосæн æххормагæй фесæфынæй нал тарст, миты бын мын цъæнут дæр хæрдзысты, зæгъгæ, æмæ хъæрæй базарыд. Уый февралмæ хъыг фæкаст æмæ фиййаумæ бартхъирæн кодта: "Æз дын дæ фос æххормагæй аскъуындзынæн", фæлæ йæ бон ницуал баци, йæ рæстæг фæци. Мартъи æрбахæстæг æмæ фиййауы фос фервæзтысты. Уымæ гæсгæ, адæм февраль схуыдтой Æртхъирæны мæй. Ацы мæйы бирæ бæрæгбæттæ фæбæ-рæг кæнынц ирон адæм, сæ иуæй иннæ кадджындæр. Уыцы бæрæгбæтты æхсæн стыр аргъ кæнынц Урсы къуырийæн. Ацы аз бæрæгбон райдайдзæн 16 февралы æмæ ахæсдзæн æнæхъæн къуыри — 22 февралмæ.

Ирон адæм афæдзы дæргъы ком дардтой æртæ хатты: Куадзæны агъоммæ авд къуырийы, Майрæмы куадзæны размæ дыууæ къуырийы æмæ цыппор боны Джеоргуыбайæ Цыппурсмæ. Куадзæнмæ комда- рæн-иу райдыдтой Комахсæнæй (ком ахсын). Фыццаг къуыри-иу сæ ком ныббастой фыдызгъæлæй, дыккаджы та – урссагæй. Комахсæны райдайæны гал аргæвдынц, æмæ къуырийы дæргъы сæ фынгтæ фыдызгъæлæй не сцух вæййынц, ома, фыдызгъæлæй ком бабæттынц æмæ хуыйны Фыдыкомбæттæн. Галæргæвдæн Хуыцаубоны фæс-тæ, йæхи комдарынмæ чи фæццæтæ кæны, уыдон фылдæр кæнынц дзидзайæ хæринæгтæ: физонджытæ, фыдджынтæ, фынгыл æй æрæвæрынц къуыдырфы-хæй, басимæ æмæ æндæр алыхуызон хæринæгтæй. Къуырийы дæргъы дзы уыйбæрц бахæрынц æмæ дзы фæхъыг вæййынц. Æмæ сын иннæ хуыцаубоны Фыдыкомбæттæны æнцондæр вæййы фыдызгъæлæй суанг Куадзæнмæ ком ныббæтын. Стæй дзы адæймаджы буар дæр сфидар вæййы. Фыдызгъæл хæрын та свæййы нæфæт-чиаг. Комахсæны дыккаг къуыри та у Урсы къуыри. Урсы къуыри – цæрвисæн, цæрвкъахæн. Къуырийы дæргъы, ком чи дардзæн, уыдон нал фæхæрынц фыдызгъæл, фæлæ урссагæй: цыхт, царв, æхсырæй цы нæ хæринаг æрхъуыды кæнынц æмæ скæнынц, ахæм нал вæййы. Рагацау-иу æм сæхи æрцæттæ кодтой: дурынтæ, авджын мигæнæнтæ-иу царвæй дзагæй æхгæдæй дардтой, хæндыджыты-иу цыхтытæ нал цыдысты. Цæрвтæ æмæ цыхтытæ уыдысты нывæндтæ Алардыйæн, Бынаты бардуагæн æмæ иннæ дзуæрттæн. Æмæ сæ-иу уыцы къуыри байгом кодтой. Ацы къуыри Урсы къуыри, цæрвисæн, цæрв- къахæн дæр уымæн хонынц. Æмæ ралæууынц урссаг хæрæн бонтæ – хъæлдзæг æмæ рæдау бонтæ къуырисæры рай- дайынц æмæ хуыцаубоны фæфæуынц. Комдарджытæ хуыцаубоны урссагæй дæр сæ ком ныббæттынц. Стыр комбæттæны хуыцаубон дæр æй уымæн хонынц. Стыр комбæттæны хуыцаубоны (22 февралы) фæстæ суанг Куадзæны онг нал фæтчы нæдæр фыдызгъæл хæрын, нæдæр – урссаг. Уыцы æмгъуыды адæм сæ мæрдтæн дæр хæлар фæкæнынц, сæ зæдты æмæ дауджыты ном фæарынц хорæй, хъæдурæй, пырындзæй, алыхуызон халсартæй, дыргътæй æмæ кæсагæй конд хæринæгтæй. Ирон адæм ком дардтой æмæ дарынц дины тыххæй нæ, фæлæ се ‘нæниздзинады, сæ буар æнæхъæугæ уæлдай буаргъæдтæй асыгъдæг кæныны, сæ удты сыгъдæг- дзинады тыххæй. Уæлдайдæр-иу зымæг, хъæу- уонхæдзарадон тыхкуыстытæ къаддæр куы вæййынц, цард та æдыхстдæр, уæд æнцойбонты сын æгæр хæрд æмæ нозт цæмæй ма уа, уымæй сæхи хъахъ- хъæдтой, уымæй æвдыстой царды бахæрын сæйрагдæр кæй нæу.

Сæйрагдæр у уды фарн.

Бæрæгбæттæ ныл рæсугъдæй цæуæнт. Хорздзинадæй дзуæрттæм цы ис, уыдонæй нæ хайджын куыд кæной, уый нын Дунейы фарн балæвар кæнæд!

ХÆМЫЦАТЫ Раман,

«Иры Стыр Ныхас»-ы уæнг, Рахизфарсы районы "Ныхас"-ы ирон æгъдæутты комитеты сæрдар.